Định nghĩa

1. Tính từ:
   • (Nói năng) điềm đạm, nhẹ nhàng, từ tốn: "Ôn tồn" dùng để miêu tả cách nói chuyện, thái độ giao tiếp một cách bình tĩnh, nhã nhặn, không nóng vội hay thô lỗ.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Thầy giáo ôn tồn khuyên bảo với học sinh. (Thầy giáo nhẹ nhàng khuyên bảo học sinh.)
  • Cô ấy ôn tồn giải thích mọi việc cho mọi người hiểu. (Cô ấy từ tốn giải thích mọi việc để mọi người hiểu.)
  • Dù bị khiêu khích, anh ấy vẫn giữ thái độ ôn tồn. (Dù bị khiêu khích, anh ấy vẫn giữ thái độ điềm đạm.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Giọng nói ôn tồn": chỉ giọng nói nhẹ nhàng, dễ nghe, thể hiện sự điềm tĩnh.

  • Với giọng nói ôn tồn, bà ấy dễ dàng dàn xếp mọi mâu thuẫn. (Với giọng nói nhẹ nhàng, bà ấy dễ dàng dàn xếp mọi mâu thuẫn.)

• "Ăn nói ôn tồn": cách nói chuyện nhã nhặn, có chừng mực.

  • Người lịch sự là người ăn nói ôn tồn. (Người lịch sự là người nói chuyện nhã nhặn.)

Biến thể và từ gần giống

• Ôn hòa (tt): hiền hòa, êm dịu, thường dùng để chỉ tính cách hoặc bầu không khí chung.

  • Tính cách ôn hòa (tính cách hiền hòa).

• Từ tốn (tt): chậm rãi, thong thả trong cử chỉ, lời nói.

  • Anh ấy trả lời một cách từ tốn. (Anh ấy trả lời một cách thong thả.)

• Điềm đạm (tt): bình tĩnh, không xao động, thường chỉ thái độ, tâm tính.

  • Con người điềm đạm (con người bình tĩnh).

Từ đồng nghĩa

• Nhẹ nhàng: có tính chất nhã nhặn, dịu dàng.
• Dịu dàng: mềm mại, hiền hậu (thường dùng cho phụ nữ).
• Bình tĩnh: giữ được trạng thái ổn định, không nóng nảy.

Từ trái nghĩa

• Thô lỗ: cộc cằn, thiếu lịch sự.
• Nóng nảy: dễ nổi giận, thiếu kiềm chế.
• Hấp tấp: vội vàng, thiếu suy nghĩ chín chắn.

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

• "Lời nói chẳng mất tiền mua, lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau": Khuyên người ta nên ăn nói ôn tồn, nhẹ nhàng.
• "Mật ngọt chết ruồi": Ý nói lời nói ngọt ngào, ôn tồn có sức thuyết phục và hiệu quả lớn.

1. tt. (Nói năng) điềm đạm, nhẹ nhàng, từ tốn: ôn tồn khuyên bảo với học sinh ôn tồn giải thích.